Bioinformatyka w PJATK: Kluczowa rola w nowoczesnej nauce i medycynie

Bioinformatyka, która jeszcze niedawno była uznawana za zamkniętą dyscyplinę, obecnie stała się kluczowym połączeniem nauk przyrodniczych z nowoczesnymi technologiami cyfrowymi. Szybki wzrost danych genetycznych i klinicznych wymusił bliską współpracę biologii molekularnej z inżynierią danych, farmakologią oraz aktualnymi metodami diagnostyki. W tej nowej rzeczywistości badawczej wyzwanie nie polega jedynie na gromadzeniu danych, ale na ich krytycznej syntezie. W związku z tym rośnie zapotrzebowanie na fachowców, którzy potrafią przekształcić skomplikowane zbiory danych biologicznych w konkretne, funkcjonalne rozwiązania w obszarze medycyny personalizowanej.

Miejsce spotkania biologii z danymi

 - Bioinformatyka stanowi odpowiedź na jedno z najważniejszych wyzwań współczesnej nauki: nie da się już prowadzić biologii wyłącznie w laboratoriach. Dane biologiczne są obecnie zbyt skomplikowane i obszerne, aby móc je analizować bez wsparcia narzędzi obliczeniowych. To właśnie bioinformatyka łączy świat eksperymentów z mocą algorytmów i analizy danych. Dzięki niej można nie tylko opisywać, ale również przewidywać oraz modelować zjawiska biologiczne na niespotykaną dotąd skalę - mówi Adam Kuzdraliński, biotechnolog, doktor habilitowany i profesor Polsko-Japońskiej Akademii Technik Komputerowych w Warszawie.  

Sekwencjonowanie DNA, analiza genomów, projektowanie leków, diagnostyka chorób rzadkich, onkologia, badania nad starzeniem, epigenetyka oraz rozwijanie terapii personalizowanych generują tak ogromne ilości danych, że ich analiza staje się niewykonalna bez odpowiednich narzędzi informatycznych. Wsp współczesny biolog czy badacz potrzebuje coraz częściej kompetencji cyfrowych. Z kolei informatyk, który pragnie działać w obszarze danych medycznych lub biologicznych, musi być w stanie zrozumieć kontekst analizowanych informacji.

Nie wystarczy umiejętność programowania. Ważne jest także, aby rozumieć, co oznaczają dane, z którymi się pracuje. W nowoczesnym data science znajomość metod to nie wszystko. Można wykorzystać doskonały algorytm, ale brak znajomości różnic pomiędzy DNA, RNA, białkiem, komórką czy mutacją sprawia, że wyniki analizy mogą być bezużyteczne. Bioinformatyk łączy te dwa obszary, myśląc biologicznie i działając informatycznie.

 - Kierunek bioinformatyka w PJATK został stworzony z myślą o osobach, które pragną rozszerzyć swoje możliwości zawodowe. Stanowi naturalną ścieżkę dla absolwentów biotechnologii lub kierunków medycznych, którzy nie chcą odcinać się od swojej wiedzy, ale pragną zaangażować się w nowoczesne technologie. Dla takich ludzi bioinformatyka jest mostem między tradycyjnym laboratorium a pracą projektową, często na arenie międzynarodowej. Wiele zadań bioinformatycznych można realizować zdalnie, współpracując z zespołami badawczymi i firmami na całym świecie - podkreśla Adam Kuzdraliński.

Nowe zadania informatyka w biotechnologii

To także kierunek dla informatyków. Absolwenci kierunków informatycznych dysponują solidnymi umiejętnościami technologicznymi, ale często brakuje im wiedzy biologicznej i medycznej. W międzyczasie rynek potrzebuje specjalistów, którzy nie tylko potrafią kodować, ale także rozumieją, dlaczego dany kod jest pisany. W zespole zajmującym się analizą danych genetycznych, wynikami badań klinicznych czy modelowaniem leków, kluczowa staje się umiejętność łączenia kompetencji technicznych z znajomością biologii molekularnej.

 -  Program studiów w PJATK jest zaprojektowany tak, aby stopniowo zrównywać poziom wejściowy studentów i nie wprowadzać barier, które mogą zniechęcać przyszłych kandydatów. Zamiast zakładać, że mają zaawansowaną wiedzę techniczną, uczelnia prowadzi studentów od podstaw - do materiałów związanych z bioinformatyką, bazami danych oraz wprowadzeniem do analizy danych biologicznych.

Praktyczne podejście do narzędzi takich jak Python, Linux czy środowiska analizy danych rozwijane są od podstaw, co pozwala studentom na płynne przejście od zagadnień bazowych do bardziej zaawansowanych zastosowań, jak analiza sekwencji DNA czy elementy machine learning w biologii obliczeniowej - dodaje ekspert PJATK.

Program został zaplanowany, aby akademicka wiedza miała bezpośrednie przełożenie na rozwiązywanie realnych problemów, z jakimi boryka się nowoczesna nauka oraz biznes. Bioinformatyka nie jest dziedziną, której można się nauczyć wyłącznie z podręczników. Dlatego tak istotne miejsce w programie zajmują projekty, praca z narzędziami oraz rozwijanie umiejętności przydatnych w rzeczywistym środowisku pracy.

Jak bardzo istotne jest uwzględnienie sztucznej inteligencji, tak w bioinformatyce AI nie stanowi zagrożenia dla ludzi. Wręcz przeciwnie, może zwiększyć zapotrzebowanie na specjalistów. Algorytmy pomagają identyfikować potencjalnych kandydatów na nowe leki, analizować dane genomowe oraz wspierać diagnostykę chorób rzadkich czy projektować eksperymenty. Ale ktoś musi to rozumieć, znać działanie tych modeli, wiedzieć, jakie dane do nich się wprowadza, umieć interpretować wyniki oraz zauważać ograniczenia związane z automatyczną analizą. Taką osobą jest właśnie bioinformatyk.

Możliwości zawodowe i obszary rozwoju bioinformatyki

Możliwości zawodowe po ukończeniu bioinformatyki są niezwykle zróżnicowane. Absolwenci mogą pełnić rolę bioinformatics analyst, bioinformatics engineer, computational biologist, clinical bioinformatician, specjalisty analizy danych biologicznych, programistów narzędzi bioinformatycznych, badaczy w zespołach R&D, ekspertów w diagnostyce molekularnej, farmacji, biotechnologii, medycynie personalizowanej, projektowaniu leków, startupach technologicznych czy w firmach zajmujących się AI w obszarze life science.

Szczególną dynamiką cieszą się obecnie obszary związane z onkologią, chorobami rzadkimi, genomiką, analizą materiału genetycznego, projektowaniem biologicznych leków, modelowaniem białek oraz medycyną personalizowaną. To właśnie tam dostrzega się, że przyszłość medycyny będzie opierać się na danych. Pacjenci różnią się genetycznie, różnie metabolizują leki, inaczej reagują na terapie i mają różne ryzyka zdrowotne. Bioinformatyka umożliwia uchwycenie tych różnic i ich praktyczne wykorzystanie, od diagnozy po wybór terapii.

W nadchodzących latach znaczenie tej dziedziny będzie rosło. Starzejące się społeczeństwa będą wymagały coraz bardziej zaawansowanej diagnostyki i skuteczniejszych terapii. Postęp w sztucznej inteligencji zwiększy liczbę kandydatów na leki, a laboratoria chmurowe oraz automatyzacja eksperymentów i cyfryzacja medycyny będą generować nowe zbiory danych. W miarę zwiększania się ilości danych, rośnie potrzeba specjalistów, którzy potrafią zamieniać je na wiedzę - podsumowuje dr hab. Adam Kuzdraliński.

Bioinformatyka w PJATK oferuje więc coś więcej niż tylko kolejny dyplom. Daje szansę na rozwój w dziedzinie, która łączy stabilność biologii z innowacyjnością nowych technologii. Dla biologów i biotechnologów może być sposobem na wyjście poza tradycyjne laboratoria, a dla informatyków drogą do jednego z najszybciej rozwijających się sektorów gospodarki.

Wybór bioinformatyki jest decyzją o wkroczeniu w świat, w którym kod i DNA, algorytmy i diagnostyka, oraz dane i realne potrzeby pacjentów spotykają się. To kierunek dla ludzi ciekawych, interdyscyplinarnych i gotowych uczyć się języka przyszłości, którym coraz częściej posługuje się współczesna biologia oraz medycyna.

Dlatego warto rozważyć rekrutację na kierunek bioinformatyka w PJATK. To studia dla tych, którzy nie chcą wybierać pomiędzy nauką a technologią, lecz pragną działać w miejscach, gdzie te dwa światy tworzą najbardziej istotne innowacje XXI wieku.Kierunek „Bioinformatyka” w PJATK to unikalne studia łączące świat biologii i biotechnologii z praktycznymi aspektami AI oraz analizy danych. Rekrutacja na nową edycję już trwa.
Więcej informacji na temat kierunku można znaleźć pod tym linkiem:  O kierunku - PJATK

W informacji o programie i rekrutacji można znaleźć na stronie: Program studiów - PJATK